Gmina Dopiewo wydała Książkę „Gród w Dąbrówce” w ramach projektu „Gród w Dąbrówce – wart poznania”. Autorami publikacji są Ewa Pawlak i Paweł Pawlaka, archeolodzy prowadzących badania w miejscu odkrycia grodu z IX – X w. 100-stronicowa publikacja zawiera ustalenia badań, przeprowadzonych w ostatnich latach i jest bogato ilustrowana. Nakład: 1000 egz.

Książkę „Gród w Dąbrówce” patronatem honorowym objęli: Marszałek Województwa Wielkopolskiego – Marek Woźniak, Starosta Poznański – Jan Grabkowski, Wielkopolski Konserwator Zabytków – Jolanta Goszczyńska, Dyrektor Muzeum Archeologicznego – prof. dr hab. Marzena Szmyt oraz Wójt Gminy Dopiewo – Adrian Napierała.

Zachęcamy do lektury. Wersję elektroniczną wydawnictwa można przeczytać za pośrednictwem strony: dopiewo.pl  - tutaj: PDF icon kliknij

Więcej książek dotyczących Gminy Dopiewo w wersji elektronicznej - tutaj (kliknij).

AM

 

Krótko o grodzie w Dąbrówce

Gród w Dąbrówce został wzniesiony w połowie IX w. przez plemię słowiańskie. Ślady osadnictwa w dolinie rzeki Wirynki pochodzą z VIII w. Badania archeologiczne z lat 2016 – 2019 pozwoliły określić wiek grodu, a także: układ budynków na terenie placu, budowę wałów, szerokość fosy.

Gród w Dąbrówce okazał się być starszy od Poznania. Miał kształt wydłużonego pięcioboku. Mierzył 65 m w osi północ-południe i 90 m w osi wschód-zachód. Brama znajdowała się od strony północnej. Usytuowana była pod kątem w stosunku do osi wału, by ewentualny atak skierować w stronę zachodnią. Wały grodu miały wysokość 5-6 m i były szerokie u podstawy na 12-15 m. Zbudowano je z ziemi pochodzącej z wykopu pod fosę, drewna z dębów i grabów, gliny i margla. Rozpościerał się z nich widok na okoliczne łąki i rozlewiska. Wały otaczała fosa, która miała szerokość od 4,5 m do 5,6 m i głębokość około 1 m. Zasilała ją woda z pobliskiej rzeki Wirynki lub jej rozlewiska.

Powierzchnia majdanu w obrębie wałów wynosiła około 0,5 ha. Przestrzeń tą użytkowano nie tylko na cele mieszkalne, ale do magazynowania i rzemiosła. Wewnątrz grodu odbywały się wiece, na których podejmowano najważniejsze dla społeczności decyzje. Znajdowało się tu również miejsce kultu religijnego. Wskazuje na to m.in. depozyt dwóch końskich czaszek. Po wybudowaniu grodu, mieszkańcy zaprosili bóstwa „do siebie”, licząc na ich przychylność – zapewne z pobliskich bagien i rozlewisk.

Grodowi towarzyszyło rozległe podgrodzie o wielkości około 55 ha. Mieszkańcy grodu i podgrodzia zajmowali się rolnictwem, polowali na dziką zwierzynę i wytwarzali narzędzia, lepili garnki, wyplatali sieci i kosze, szyli odzież i buty. Podczas prac archeologicznych wydobyto z ziemi narzędzia metalowe, kościane, drewniane i ceramikę. Łącznie 20 tysięcy przedmiotów - zabytków.

Podgrodzie otoczone było rowem i nasypem ziemnym z własną bramą. Miało ogromne znaczenie dla całego kompleksu osadniczego. Znajdowały się tu budynki mieszkalne, prowadzono uprawę roślin i hodowlę zwierząt. Droga przez podgrodzie ku grodowi przebiegała obok szeregu chat. Rozwiązanie to umożliwiało w przypadku ataku stawianie oporu. Dawało mieszkańcom czas konieczny na mobilizację i ostateczną obronę grodu przed najeźdźcami. Dąbrówka była grodem znaczącym. Gród i podgrodzie mogło zamieszkiwać kilkaset osób. Wpływy grodu mogły sięgać osad w promieniu kilkunastu kilometrów.

Okres świetności grodu zakończył pożar w połowie X w. Prawdopodobnie został on podpalony. To czas ekspansji Piastów, którzy tworzyli zręby państwa - zakładali własne grody m.in. w Gnieźnie, Grzybowie, na Ostrowie Lednickim i w Poznaniu, rozprawiając się z konkurencyjnymi ośrodkami władzy, a za taki ośrodek lokalnie mogła być uważana Dąbrówka.

Opracowanie: A. Mendrala - na podstawie: „Gród w Dąbrówce” – Ewa Pawlak i Paweł Pawlak, Gmina Dopiewo 2019.