Czy wiesz, że…

19 maja obchodzimy rocznicę zwycięskiej „Bitwy pod Monte Casino”, uznawanej za jedną z najbardziej zaciętych w czasie II wojny światowej. Imię bohatera tej bitwy – Leona Dorny z Zakrzewa, otrzymało w 2019 r.  jedno z rond na terenie naszej gminy  - między Dąbrówką, Zakrzewem i Dąbrową, który zginął we Włoszech.

Jest o nim wzmianka w książce Zbigniewa Wawera pt. „Monte Cassino 1944”: „Batalion zajmował stanowiska na północnym stoku San Angelo. 18 maja o godz. 10 pod polskie pozycje podeszło dwóch niemieckich żołnierzy z flagą Czerwonego Krzyża. Por. Snopek wspomina: Z polecenia dowódcy batalionu rozmawiam z nimi. Meldują, że w schronach koło cmentarzyska jest ich więcej i mają rannych, umierających z pragnienia. Każę im wracać i przyprowadzić jeńców. Za chwilę wraca grupa 24, wskazuję im drogę przez Widmo, odchodzą eskortowani przez plutonowego Leona Dornę z 2 Kompanii.”

Pod Monte Casino trafił Leon Dorna z Armią gen. Andersa, służył w 17. Batalionie Strzelców. Wcześniej przebywał w niewoli sowieckiej. Z frontu do domu nie wrócił. Spoczywa na cmentarzu w Loreto, obok 1111 innych poległych podczas II wojny światowej żołnierzy II Korpusu Polskiego. Czerwony Krzyż z Londynu przesłał rodzinie w 1947 r. metrykę zgonu Leona Dorny - z podaniem jego daty i miejsca: 2.07.1944 r. (36 lat), w Montefano, na wybrzeżu adriatyckim (niedługo cieszył się zwycięstwem). Do metryki załączono pozostawione przez niego pamiątki: medaliki z niewoli sowieckiej, list do rodziny, zdjęcia ze szlaku II Korpusu. Medale i odznaczenia, wraz z legitymacjami: Krzyż pamiątkowy za udział w walkach o Monte Cassino, Krzyż Walecznych, Wojenne Medale Brytyjskie.

Mianem bitwy pod „Monte Casino” określa się 4  bitwy stoczone przez wojska alianckie z Niemcami, które miały miejsce między styczniem a majem 1944 roku w rejonie klasztoru na Monte Cassino. Brytyjski historyk M. Parker napisał: Bitwa o Cassino była największą lądową bitwą w Europie –najcięższą i najkrwawszą z walk zachodnich aliantów z niemieckim Wehrmachtem na wszystkich frontach drugiej wojny światowej. Po stronie niemieckiej wielu porównywało ją niepochlebnie ze Stalingradem.

Na zdjęciach:

- Grób Leona Dorny w Loreto.

- Uroczysta inauguracja Ronda im. Leona Dorny podczas obchodów 80. rocznicy wybuchu II wojny światowej w Gminie Dopiewo, 1.09.2019 r.

 

AM (na podstawie relacji S. Mytko)

Fot. Archiwum UG Dopiewo, Archiwum S. Mytko